Sık Sorulan Sorular

Uzmanlar yıllardır en verimli basınçlı hava şartlandırma (arındırma) yöntemini tartışmaktadır. Konunun merkezinde şu soru akla geliyor: Yağsız basınçlı havayı en ekonomik ve verimli üreten sistem hangisidir? Kompresör üreticilerinin açıklamalarını bir kenara bırakırsak yağsız (oil-free) ve yüksek kalitedeki basınçlı havanın hem yağsız sıkıştırma yöntemi kullanan kompresörler ile hem de yağlı sıkıştırma yöntemi kullanan kompresörler ile üretilebildiği şüphesiz bir gerçektir. Bu nedenle sistem seçimine karar vermek için verimlilik faktörü göz önünde tutulmalıdır.

Atmosferik havada yüksek sıcaklıklarda daha fazla, düşük sıcaklıklarda daha az su buharı bulunur. Bu, hava sıkıştırılırken su konsantrasyonunu etkiler. Örneğin 7 bar çalışma basıncına ve 200 l/sn kapasiteye sahip olan, 20˚C sıcaklıkta ve %80 bağıl nemde havayı sıkıştıran bir kompresör, basınçlı hava hattına saatte 10 litre su bırakır. Borularda ve bağlı ekipmanlarda suyun çökelmesi sonucunda sorunlar ve aksaklıklar oluşabilir. Bundan kaçınmak için basınçlı havanın kurutulması gerekir.

Atmosferik hava içerisinde her zaman su taşır; yani her zaman içinde bir su oranı barındırır. Bu nem, anlık ortam sıcaklığına bağımlıdır. Böylelikle %100 su buharına doymuş +25 C’deki hava her metreküp için 23 gram taşır.

“Basınç altındaki çiğlenme noktası” (PDP) terimi basınçlı havadaki su içeriğini açıklamak için kullanılır. Geçerli çalışma basıncı altında su buharının yoğuşarak su haline dönüştüğü sıcaklıktır. Düşük PDP değerleri, basınçlı havada az miktarda su buharı olduğu anlamına gelir. Farklı kurutucuları karşılaştırırken atmosferik çiğlenme noktasının PDP ile karşılaştırılamayacağı unutulmamalıdır. Örneğin, 7 bar basınçta +2˚C PDP değeri atmosferik basınçta –23˚C’ye eşittir. Nemi gidermek için filtre kullanmak işe yaramaz. Basınçlı havadaki nemi gidermek için beş teknik vardır: soğutma ve ayırma, aşırı sıkıştırma, membranlar, emme ve adsorpsiyonlu kurutma.

Basınçlı hava üretiminde oldukça ciddi miktarda kondens oluşumu kaçınılmazdır. Burada “kondens” tanımı yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Bu süreçte oluşan sadece yoğunlaşan su buharı değildir. Dikkat edilmesi gereken çok önemli bir husus vardır. Her kompresör tıpkı büyük kapasiteli bir elektrik süpürgesi gibidir. Ortam havasında bulunan kirleri emer ve bunu yoğunlaştırarak henüz şartlandırılmamış basınçlı hava üzerinden kondense aktarmaya devam eder.

Isı geri kazanımı, bir basınçlı hava sisteminin verimliliğini artıran ve aynı zamanda çevreye zarar vermeyen bir sistemdir. Satın alma maliyeti aynı oranda düşüktür. Yatırımını çok kısa bir zamanda amorti eden bu sistemlerin hassas bir şekilde hesaplanarak projelendirilmesi gerekmektedir.

Master kumandalar, basınçlı hava sistemindeki kompresörlerin çalışma profillerini koordine eder ve hava ihtiyaçlarına göre en verimli şekilde çalışmasını sağlar.

Kirli ortam, aşırı sıcak ortam, sürtünme, yüksek bağıl nem, vibrasyon, hatalı üretim, periyodik bakım zamanında yapılmaması.

Makine performans ve verimliliğinin korunması için ve sürtünme kaynaklı ömürlü malzemelerin daha büyük zararlara yol açmaması için.

Rulman, keçe ömürlerini azaltır, kayış ömrü azalır, ses artar, vida kitlenme riski artar, performans düşer, bağlantı elemanlarında gevşemelere yol açar.

Yüksek sıcaklıkta çalışma sonucu yağ, keçe, rulman gibi malzemelerin ömrü azalır. Aşırı soğukta artan viskozite enerji tüketimini artırır, vida kilitlenmesine yol açar.

A Bakım (2000 H-3.000 H), B Bakım (4000 H-6.000 H), C Bakım (8000 H-12.000 H), D Bakım (REVİZYON) (18000 H-36000 H).

Makine performans ve verimi düşer, ömürlü malzeme kaynaklı arıza riski artar, müşterinin enerji maliyeti artar.

Tüm makinelerde parçalar aşınır ve bozulur. Doğal olarak, aksaklıkların ve problemlerin daha en başından önünün alınması önemlidir. Ekipman bu sayede her zaman mümkün olan en iyi durumda çalışır ve uzun ömürlü olur. Periyodik bakımların yapılması işte bu yüzden son derece mühimdir.

Nem, vibrasyon, toz, sıcaklık.

Kompresör verimliliği üst düzeyde tutar, vida bloğu rotorlarının daha iyi korunmasını sağlar, kompresör yağını daha temiz tutar, seperatör verimini ve ömrünü artırır. Çalışma ömrünü uzatır.

Basınç düşüşünü artırır, kompresörün performansı azalır, elektrik faturanız ve bakım maliyetiniz artar, kompresörün çalışma ömrü kısalır, yağ ve seperatörün ömrünü azaltır.

Daha iyi yağlama için uygun viskozite sağlar. Sıkıştırmadan doğan ısının ve kirletici maddelerin uygun şekilde atılmasını sağlar. Rotor arasındaki hava kaçağını önleyerek sızdırmazlık sağlar. Oluşan yağ filmi ile rotorların temasını engeller.

Yanlış tipte yağ kullanımı, yüksek işletme sıcaklığı, kirli hava girişi, toz ve parçacıklar, bakım yapılmaması veya bakımın gecikmesi.

Çok fazla yük/boş operasyonu, kötü kalite ya da orijinal olmayan yağ kullanımı, tozlu ortam koşulları, yüksek ortam sıcaklığı, uygun olmayan topraklama bağlantısı, aşırı bağıl nem.

Basınçlı hava borularınızın içindeki su korozyona neden olur, imalat makinelerine zarar verebilir, donma riski olabilir. Not: Soğutmalı kurutucular yalnızca 5 C’ye kadar düşen ortam sıcaklıklarında verimli çalışır. Soğutmalı kurutucunuz 5 C’nin altında bir kompresör odasında bulunuyorsa, kurutucu düzgün çalışmayabilir.

Güç yok, ana şartel arızalı, şebeke gerilimi alçak, dengesiz ya da fazlar ters, kompresörün herhangi bir arızadan dolayı durması, kompresörün iç basınç boşaltılmadan çalıştırılması olabilir.

Skavenç hattı tıkanmış olabilir, separatör elemanı hasar görmüş olabilir, kompresör gövdesinde yağ kaçağı, düşük işletme basıncı, yüksek ortam sıcaklığı, tavsiye edilen yağ ve/veya orijinal separatör filtresinin kullanılmaması.

Giriş valfine ait solenoid valf bozuk, işletme basıncı ayarı değişmiş, separatör filtresi tıkalı veya emniyet valfi arızalıdır.

Boşta bekleme süresi uzun, kompresörün önceden ayarlanan süreden önce yüklü çalışma moduna geçmesi.

Mekanik bağlantılar gevşemiş olabilir, ana motor yataklarında veya vida bloğu rulmanlarında bir sorun vardır, vida bloğunda mekanik sorun, fan motoru veya fanda balans problemi ya da kaporta saçlarında üretim hatası olabilir.

Emiş valfi arızalı veya minimum basınç valfi arızalıdır.

Hava filtresi tıkalı, motorun yıldızdan üçgene geçiş yapmaması, giriş valfi arızalı, minimum basınç valfi arızalı, hızlı tahliye vanası solenoid arızası veya çıkış vanası kapalı olmasıdır.

Besleme geriliminin düşük olması, kompresörün basınç ayarlarını aşması, separatörün tıkanması, vida bloğunda mekanik arıza oluşması olabilir.

Alçak gerilim ya da güç kaynağı terminal bağlantılarının gevşemesi, termik şalterin çalışmaması ya da şalter açma değerinin yanlış ayarlanması, fanla ilgili mekanik bir sorun olması olabilir.

Motorda veya vida bloğunda mekanik sorun olabilir, soğutma fanı bozulmuş ya da ortam sıcaklığı çok yüksek olabilir, alçak gerilimler nedeniyle akımlar çok yüksek olabilir veya motor sargıları hasar görmüş olabilir.

Panel filtresi tıkanmış olabilir. Bu filtrenin tıkanması yeterli soğutma havası girişini engeller, kompresör yağ seviyesi düşmüş olabilir, seperatör kirli olabilir, radyatör içeriden tıkanmışsa yağ sirkülasyonunu engeller veya termostatik valf bozulmuş olabilir. Vida bloğu ünitesinde mekanik problem olabilir; bu problem sıcaklığın hızla artmasına neden olur.

Çalışma basıncının yüksek basınç ayarını aşması, çıkış valfi kapalı olabilir veya giriş valfi açık konumda tıkanmış olabilir.

İç basınç şalterinin açık olması, seperatör tankında yüksek basınç, minimum basınç valfinin tam açılmaması ya da yarıya kadar açılması.

Topraklanması gereken fakat sahada düzgün bir şekilde topraklaması yapılmayan seperatörler önemli sorunlara yol açabilir. Yağ seperatör tankının içindeki santrifüj hareketi nedeniyle statik elektriklenme yardımıyla iç kısımda parlama meydana gelebilir. Yüksek sıcaklıktaki yağın statik elektrikle bir araya gelmesi, seperatör filtresinde hasara ya da kompresörde yangına sebep olabilir.

Faz sırası kontrolü yapılır, vida bloğu ünitesi üzerindeki ok yardımıyla dönüş kontrolü yapılır, üfleme yönüne göre soğutma fanı dönüş kontrolü ve yük/boş kontrolü yapılır, 10-15 dakika sonra kompresör çalışma sıcaklığına bakılır.

Orijinal parçalar ve yağlama maddeleri kullanmak kompresörünüzün uzun süre sorunsuz bir şekilde çalışmasını sağlayabilir. Orijinal yedek parçaların tümü amaca uygun olup, orijinal spesifikasyona göre imal edilmiştir.

1 barlık basınç kaybının sadece 1 adet kompresördeki aylık enerji kaybı; kompresör gücü 250 kW/saat ise, 1 barlık basınç kaybı sebebiyle oluşacak ilave enerji tüketimi +%6 = 15 kW/saat; 1 aylık 10.800 kW/saat = 15.600 TL’dir.

Servis ve bakım masrafları, kullanım ömründeki toplam maliyetinin %10’undan daha düşüktür; parçalar %6 ve işçilik %4’tür. Enerji maliyeti kullanım ömründeki toplam maliyetinin en az %75’ine karşılık gelir.

110 kW kompresör için 7 bar için elektrik maliyeti, kWh başına 1,45 TL’dir. Müşteri yılda 4000 saat çalışmaktadır. İlave 0,5 bar basınç düşüşü için enerji tüketimi; her bir basınç düşüşünde %7 enerji kaybına yol açacaktır. 0,5 bar yaklaşık %3,5 enerji kaybına yol açacaktır. Yıl bazında enerji kaybı: 110 kW x %3,5 x 4000 h = 15400 kWh; 15400 x 1,45 TL = 22330 TL/Yıl olacaktır.